Macaristan'da cumhurbaşkanının görevden alınmasına yönelik anayasa değişikliği oylanacak
Düzenleme, nisan ayında yapılan genel seçimlerin ardından iktidara gelen Başbakan Peter Magyar hükümetinin, eski Başbakan Viktor Orban döneminde oluşturulduğunu savunduğu kurumsal yapıları değiştirmeye yönelik adımlarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Magyar, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, parlamentonun anayasa değişikliğini pazartesi günü onaylayacağını belirterek, Sulyok'un yasayı beş gün içinde imzalamaması halinde hakkında görevden alma (impeachment) sürecinin başlatılacağını ifade etti.
Macaristan'da cumhurbaşkanının yasaları veto etme veya Anayasa Mahkemesine gönderme gibi sınırlı yetkileri bulunurken, makam ülkenin önemli sembolik kurumlarından biri olarak kabul ediliyor.
Parlamentoda anayasa değişikliği yapabilecek çoğunluğa sahip olan iktidardaki Tisza Partisi, Orban döneminde yapılan ve kendi değerlendirmesine göre demokratik kurumları zayıflatan düzenlemeleri geri çevirmeyi hedefliyor. Hükümet bu kapsamda geçen hafta, kamu yayıncılığının bağımsızlığını yeniden yapılandırma süreci kapsamında kamu televizyonu ve radyosundaki haber yayınlarını geçici olarak durdurmuştu.
2024 yılında cumhurbaşkanı seçilmeden önce 10 yıl boyunca Anayasa Mahkemesi üyeliği yapan Sulyok ise siyasi bir gündemi olmadığını belirtiyor. Sulyok, anayasa değişikliğine itiraz ederek, düzenlemenin demokratik standartlara uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla Avrupa Konseyinin anayasal konularda danışma organı olan Venedik Komisyonundan görüş talep etti. Venedik Komisyonu ise konuya ilişkin yorum yapmadı.
Geçen perşembe günü Orban'ın liderliğini yaptığı Fidesz Partisi, Sulyok'a destek amacıyla bir gösteri düzenledi. Orban gösteriye katılmadı.
Başbakan Magyar'ın, tasarının oylamasından önce parlamentoda konuşma yapması bekleniyor. Milletvekillerinin görev süresini 12 yılla sınırlandıran düzenlemeyi de içeren anayasa değişikliği tasarısında, amacın anayasal demokrasinin yeniden tesis edilmesi için gerekli ön koşulların sağlanması olduğu belirtiliyor.
Teklifin kabul edilmesi halinde Sulyok'un görev süresi derhal sona erecek. Tasarıya göre parlamento, yeni anayasa yürürlüğe girene kadar veya en fazla beş yıllık süre için yeni bir cumhurbaşkanı seçecek. (İLKHA)
